Potęga dźwięku

Dryfujemy na codzień w morzu szumu informacyjnego. Nasz świat możemy zobaczyć, dotknąć, posmakować, powąchać i usłyszeć. Te pięć klasycznych zmysłów opisywał Arystoteles. Zmysły to nasze okno na świat. Bez nich bylibyśmy tylko samotną wyspą pośród otchłani nieobecnego świata.

Podziel się ze znajomymi!

Jesteśmy otoczeni dźwiękiem. Oprócz tego uświadomionego, celowego dźwięku nasz mózg, a właściwie jego podświadomość, odbiera dźwięk nie przekazując go do naszej świadomości. W ten sposób świat do nas mówi. Gdy zamkniemy oczy i skupimy się na tym, co słyszymy, uświadomimy sobie jak wiele rzeczy nasz mózg pomijał, gdy nasza uwaga była skierowana na czytanie tego artykułu. Mógł być to szum samochodu za oknem, śpiew ptaków, rozmowa sąsiedzka, szum czajnika, i tak dalej…

Szacuje się że około 80% informacji o świecie odbieramy w postaci obrazu. Mimo tego wpływ dźwięków na nasze życie jest niezwykle istotny. To co słyszymy istotnie warunkuje nasz stan emocjonalny i ma wpływ na nasze zdrowie. Codzienny szum docierający do naszych uszu generuje zmęczenie. Wówczas instynktownie poszukujemy zacisznego miejsca, gdzie moglibyśmy na przykład, no właśnie… posłuchać ulubionej muzyki, znów otaczając się dźwiękiem.

Z punktu widzenia fizyki, dźwięk jest falą akustyczną, która jest spowodowana drgającym ciałem. Fala ta rozchodzi się w ośrodku sprężystym, np. w powietrzu, niczym fala po powierzchni wody po wrzuceniu kamienia. Podobnie dzieje się z kulkami Newtona. Ale o tym możemy przeczytać w każdej książce do fizyki.

Bardziej fascynujące jest to, co te drgania powietrza czynią naszemu mózgowi. Dzięki pracy Dra Charles’a Limb’a z National Institute on Deafness and Other Communication Disorders w Bethesda dowiedzieliśmy się, które obszary mózgu są pobudzane w czasie gry na instrumencie oraz podczas śpiewu. Przy użyciu funkcjonalnego rezonansu magnetycznego zobrazował zakręt czołowy dolny i tylną część zakrętu skroniowego górnego.

Figure 2. Axial slice renderings of mean activations (red/yellow scale bar) and deactivations (blue/green scale bar) associated with improvisation during Scale and Jazz paradigms.

Słuchanie muzyki również wpływa na mózg. Dr Limb dowiódł, że w chwili słuchania muzyki w mózgu aktywują się ośrodki w obszarach koordynacji wzrokowej i ruchowej. Dokładna lokalizacja i siła aktywności jest indywidualna dla każdej badanej osoby. Wspólną cechą jednak jest obserwacja w fMRI wzmożonej aktywności ośrodków koordynacyjnych wzroku i ruchu. Oznacza to, że mózg kojarzy konkretne obrazy i sytuacje oraz pozycję ciała z falą akustyczną, zwaną muzyką, indywidualne dla każdego człowieka.

Ciekawą obserwację poczynił zespół z University of California w Los Angeles, z drem Istvanem Molnar-Szakacs’em na czele. Prowadzono tam badania nad układem neuronów lustrzanych (MNS – Mirror Neuron System), odpowiadających za zjawisko empatii u ludzi. U osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu opisuje się dysfunkcję tego układu, co prowadzi do trudności z odpowiednim odczytaniem stanu emocjonalnego innych osób. Dowiedziono, że układ neuronów lustrzanych może być skutecznie stymulowany bodźcami dźwiękowymi – muzyką. Dalsze badania potwierdzają, że muzykoterapia zastosowana u ludzi z zaburzeniami ze spektrum autyzmu niezwykle korzystnie wpływa na kontakty społeczne. Obecnie jest jedną z metod terapeutycznych.




Fig. 1 Model of the possible involvement of the human mirror neuron system in representing meaning and affective …
Social Cognitive and Affective Neuroscience, Volume 1, Issue 3, December 2006, Pages 235–241

To nie koniec ciekawych doniesień naukowych. Teraz coś dla głodnych wiedzy. Naprawdę. Chcesz zapamiętać coś z lekcji albo nauczyć się tego na pamięć? Zanuć to sobie! Bowiem badacze z University of British Columbia w Vancouver przy pomocy fMRI wykazali, że konsolidacja pamięci zachodzi w kilku odrębnych obszarach mózgowia. Oznacza to, że pamięć ta jest trwalsza od pamięci zależnej od innych bodźców.

Dr Claudia Jacova, neurolog stojąca na czele zespołu z Vancouver podkreśla, że terapeutyczne działanie muzyki na człowieka jest efektem wywoływania specyficznej aktywności ośrodkowego układu nerwowego, a muzykoterapia jest z powodzeniem stosowana w łagodzeniu psychologicznych i behawioralnych zaburzeń. Znajduje to zastosowanie w leczeniu chorób neurodegeneracyjnych, jak na przykład choroba Alzheimera.

Badania naukowe powstające w duchu medycyny opartej na dowodach są domeną dopiero przełomu XVIII i XIX wieku. Obrazowanie mózgu za pomocą funkcjonalnego rezonansu magnetycznego to zdobycz ostatnich 50 lat rozwoju medycyny i technologii. Jednak zanim naukowcy dobrali się do rozkładania muzyki na czynniki pierwsze, ambasadorami dźwięku byli humaniści – muzycy, mówcy i aktorzy. Dellyon, jesteś tam?

Źródła:
medtube.pl
https://journals.plos.org/
https://journals.plos.org/plosbiology/
https://academic.oup.com/
https://medicine.med.ubc.ca/
Podziel się ze znajomymi!

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *